آموزش تغییر DNS در ویندوز و موبایل برای بهبود پایداری شبکه ملی

در سال‌های اخیر، استفاده از سرویس‌های DNS جایگزین برای بهبود پایداری، سرعت و قابلیت دسترسی در شبکه ملی اطلاعات اهمیت بیشتری پیدا کرده است. DNS سامانه‌ای است که نام دامنه‌ها را به آدرس‌های IP تبدیل می‌کند و کوچک‌ترین اختلال در آن می‌تواند باعث کندی بارگذاری صفحات، قطعی‌های پراکنده و تأخیر در دسترسی به سرویس‌های داخلی و خارجی شود. با انتخاب و پیکربندی درست DNS در ویندوز و موبایل، می‌توان تا حد زیادی تجربه کاربری را بهبود داد، به ویژه زمانی که هدف، پایداری بیشتر در دسترسی به سرویس‌های داخل کشور و رعایت سیاست‌های مسیریابی شبکه ملی است.

چرا تغییر DNS اهمیت دارد؟

• افزایش پایداری: در زمان اختلالات پراکنده یا ازدحام ترافیک، استفاده از DNS های معتبر و نزدیک‌تر به شبکه داخلی می‌تواند زمان پاسخگویی را کاهش دهد.
• کاهش تأخیر و بهبود سرعت: برخی DNS ها با کشینگ هوشمندتر و زیرساخت بهتر، دامنه‌ها را سریع‌تر ترجمه می‌کنند و باعث بارگذاری روان‌تر می‌شوند.
• دسترس پذیری به سرویس‌های داخلی: انتخاب DNS های همسو با شبکه ملی اطلاعات می‌تواند مسیر دسترسی به سرویس‌های داخلی را پایدارتر و سریع‌تر کند.
• مدیریت بهتر والدین و امنیت پایه: بسیاری از DNS ها پروفایل‌های ایمنی یا فیلترینگ محتوای نامناسب ارائه می‌دهند که برای محیط‌های سازمانی و خانوادگی مفید است.

نکات مهم قبل از شروع

• آدرس‌های DNS معتبر را از ارائه دهنده‌ اینترنت یا راهبر شبکه خود دریافت کنید. برای پایداری شبکه ملی، استفاده از DNS های داخلی و مطمئن توصیه می‌شود.
• پس از تغییر، وضعیت اتصال و دسترسی به سرویس‌های مهم خود را تست کنید (مثلا پینگ یک دامنه داخلی و بارگذاری چند سایت پرمصرف).
• در صورت نیاز، DNS های کمکی (Secondary) را هم تنظیم کنید تا در زمان اختلال یکی، دیگری فعال شود.

آموزش تغییر DNS در ویندوز 10 و ویندوز 11

روش 1: از طریق تنظیمات گرافیکی

1. Settings را باز کنید.

• ویندوز 10: به Network & Internet بروید.
• ویندوز 11: به Network & Internet بروید و نوع اتصال (Wi Fi یا Ethernet) را انتخاب کنید.

2. اتصال فعال خود را انتخاب کنید.

• Wi Fi: روی Wi Fi و سپس نام شبکه متصل کلیک کنید.
• Ethernet: روی Ethernet و سپس نام آداپتور کلیک کنید.

3. روی Edit در بخش IP assignment یا DNS server assignment کلیک کنید.
4. گزینه Manual را انتخاب کنید.
5. IPv4 را روشن کنید.
6. Preferred DNS را با آدرس DNS اصلی پر کنید و Alternate DNS را با آدرس کمکی.
7. در صورت استفاده از IPv6، مقادیر IPv6 DNS را نیز وارد کنید.
8. تغییرات را Save کنید.
9. برای اطمینان، یک بار اتصال را قطع و وصل کنید یا سیستم را ریستارت کنید.

روش 2: از طریق کنترل پنل

1. Control Panel را باز کرده و به Network and Sharing Center بروید.
2. روی Change adapter settings کلیک کنید.
3. روی آداپتور فعال (Wi Fi یا Ethernet) راست کلیک و Properties را انتخاب کنید.
4. روی Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) دوبار کلیک کنید.
5. گزینه Use the following DNS server addresses را انتخاب کنید.
6. آدرس‌های Preferred و Alternate را وارد و OK کنید.
7. در صورت نیاز همین مراحل را برای Internet Protocol Version 6 (TCP/IPv6) تکرار کنید.

روش 3: با PowerShell (پیشرفته)

1. PowerShell را با دسترسی Administrator باز کنید.
2. نام کانکشن را بیابید:

Get NetIPConfiguration | Select InterfaceAlias, IPv4Address

3. تنظیم DNS برای IPv4:

Set DNSClientServerAddress -InterfaceAlias “Wi Fi” -ServerAddresses (“X.X.X.X”,“Y.Y.Y.Y”)

به جای X و Y آدرس‌های DNS خود را وارد کنید.

4. بررسی تنظیمات:

Get DNSClientServerAddress -InterfaceAlias “Wi Fi”

آموزش تغییر DNS در اندروید

روش 1: Private DNS (نسخه های جدید اندروید 9 به بعد)

• به Settings > Network & Internet > Advanced > Private DNS بروید.
• گزینه Private DNS provider hostname را انتخاب کنید.
• اگر از سرویس hostname محور استفاده می‌کنید، نام میزبان ارائه شده را وارد کنید. در غیر این صورت، به روش بعدی بروید چون Private DNS بر پایه DoT/DoH کار می‌کند و ممکن است با DNS های داخلی مبتنی بر IP سازگار نباشد.

روش 2: تنظیم برای یک شبکه Wi Fi

1. Settings > Network & Internet > Internet را باز کرده و روی شبکه Wi Fi خود ضربه بزنید.
2. گزینه Edit یا آیکون مداد را انتخاب کنید و Advanced را باز کنید.
3. IP settings را از DHCP به Static تغییر دهید.
4. بدون تغییر در IP، Gateway و Netmask، فیلدهای DNS 1 و DNS 2 را با آدرس‌های DNS وارد کنید.
5. ذخیره کنید و اتصال را تست نمایید.

نکته: برخی پوسته‌ها (OEM) ممکن است DNS را در بخش‌های متفاوتی نمایش دهند. اگر گزینه Static را ندارید، از برنامه‌های مدیریت شبکه معتبر استفاده نکنید و ترجیحا از مسیر پیشفرض سیستم عامل اقدام کنید.

آموزش تغییر DNS در iOS (آیفون و آیپد)

1. به Settings بروید و Wi Fi را انتخاب کنید.
2. روی آیکون i کنار نام شبکه متصل ضربه بزنید.
3. به بخش Configure DNS بروید و Manual را انتخاب کنید.
4. روی Add Server ضربه بزنید و آدرس‌های DNS مورد نظر را وارد کنید.
5. در صورت وجود سرورهای قبلی، آنها را حذف کنید یا ترتیب را به گونه‌ای تنظیم کنید که DNS های جدید در اولویت باشند.
6. روی Save بزنید و اتصال را تست کنید.

نکته: iOS برای شبکه‌های سلولار اجازه تنظیم مستقیم DNS نمی‌دهد. برای اعمال DNS در دیتای موبایل باید از پروفایل‌های شبکه یا سرویس‌های سازگار با DoH/DoT استفاده شود که ممکن است با سیاست‌های شبکه سازمانی یا پایداری شبکه ملی همخوانی نداشته باشد.

راهنمای انتخاب DNS برای پایداری شبکه ملی

• از DNS های داخلی معتبر استفاده کنید: آدرس‌ها را از ISP خود دریافت کنید تا مسیریابی داخل کشور پایدارتر شود.
• اولویت با IPv4: اگر محیط شما IPv6 کامل ندارد، DNS های IPv4 را در اولویت قرار دهید تا از بروز خطاهای ترجمه جلوگیری شود.
• استفاده از DNS کمکی: همیشه یک سرور جایگزین (Secondary) تعریف کنید تا در زمان اختلال سرویس اول، وقفه‌ای ایجاد نشود.
• تست کارایی: پس از تنظیم، با ابزارهایی مانند ping و nslookup یا dig عملکرد را بسنجید. مثال در ویندوز:

nslookup example.com

• بررسی کش DNS: بعد از تغییر DNS، کش محلی را پاک کنید تا نتایج قدیمی مزاحم نشوند:

ipconfig /flushdns

عیب یابی رایج پس از تغییر DNS

• عدم دسترسی به برخی سایت‌ها: ترتیب DNS ها را بازبینی کنید یا DNS داخلی را در اولویت قرار دهید.
• کندی ناگهانی: کش DNS را پاک کرده و اتصال را قطع و وصل کنید. اگر مشکل ادامه داشت، DNS کمکی را جایگزین کنید.
• تداخل با VPN یا پروکسی: برخی تونل‌ها DNS اختصاصی خود را اعمال می‌کنند. در صورت استفاده از VPN، نتیجه تست‌ها را با و بدون VPN مقایسه کنید.
• ناسازگاری Private DNS در اندروید: اگر با DoT/DoH مشکل دارید، به روش تنظیم DNS در سطح Wi Fi با آدرس IP برگردید.

جمع بندی 

تغییر صحیح DNS یکی از ساده ترین و کاربردی ترین روش‌ها برای بهبود پایداری و سرعت دسترسی در شبکه ملی است. با انتخاب DNS های معتبر داخلی، تعریف یک سرور جایگزین و تست‌های دوره‌ای، می‌توانید تجربه کاربری روان‌تر و پایدارتر داشته باشید. در ویندوز، از مسیر Settings یا Control Panel و در موبایل از تنظیمات Wi Fi، آدرس‌ها را اعمال کنید و پس از آن کش DNS را پاک کرده و دسترسی به سرویس‌های اصلی خود را ارزیابی نمایید.

پایداری بالا با صفرویک

اگر به دنبال پایداری بالاتر، مانیتورینگ حرفه‌ای و پشتیبانی 24 ساعته برای سرویس اینترنت و شبکه سازمان خود هستید، صفرویک با تکیه بر زیرساخت مطمئن، تیم فنی مجرب و مجوز رسمی Servco، آماده ارائه راهکارهای ارتباطی و DNS بهینه متناسب با معماری شبکه شماست. برای مشاوره تخصصی و استقرار تنظیمات استاندارد در ویندوز و موبایل کاربران، با واحد پشتیبانی صفرویک تماس بگیرید.